Ga verder naar de inhoud

Vervangingsvraag 55+

De vervangingsvraag 55+ geeft de netto-uitstroom van 55-plussers uit de werkende bevolking weer in een bepaalde periode. De omvang van deze groep (definitieve) uitstromers uit de arbeidsmarkt is een van de cruciale elementen in de evolutie van het arbeidsaanbod. Als een van de bepalende factoren van het arbeidsaanbod, is het belangrijk om de historische vervangingsvraag 55+ te monitoren en om de toekomstige vervangingsvraag 55+ te projecteren, om zo (kwantitatieve) mismatches op de arbeidsmarkt tijdig te kunnen detecteren. Om het totaal aantal werkenden op peil te houden, moeten 55-plussers die uit de arbeidsmarkt treden immers vervangen worden door nieuwe werkenden. Tegenover uitstroom uit de arbeidsmarkt moet nieuwe instroom staan.

De vervangingsvraag 55+ als concept

Met de vervangingsvraag 55+ doelen we op de netto-uitstroom van 55-plussers uit de werkende bevolking, berekend als het aantal werkende 55-plussers in jaar X min het aantal werkende 50-plussers in jaar X−5. De vervangingsvraag 55+ biedt een indicatie van het aantal arbeidsplaatsen dat bij een niet-dalend werkgelegenheidsniveau opnieuw ingevuld moet worden doordat oudere generaties de arbeidsmarkt definitief verlaten. Het grootste deel treedt uit via al dan niet voortijdige pensionering, maar het kan ook gaan om uitstroom van werk naar werkloosheid of naar een andere vorm van inactiviteit dan pensionering (bv. invaliditeit). Ook overlijdens en immigratie spelen een (beperkte) rol. De vervangingsvraag 55+ is een functie van de vergrijzing van bevolking op arbeidsleeftijd en de evolutie van de arbeidsdeelname in deze leeftijddgroep. Een stijging van de werkzaamheidsgraad in deze groep zal leiden tot een lagere vervangingsvraag in de volgende jaren, doordat de uittrede wordt uitgesteld.

De uittrede van 55-plussers uit de werkende bevolking creëert jobopportuniteiten voor andere personen op arbeidsleeftijd, in de vorm van vervangingsvacatures Traditioneel werd bij de invulling van deze vervangingsvacatures in de eerste plaats gedacht aan de jongere generaties die de arbeidsmarkt voor het eerst betreden, een proces dat wordt aangeduid als de demografische wisselof de generationele vernieuwing’. Voor de vervanging van uitgetreden 55-plussers kunnen we echter niet enkel terecht bij de nog niet werkenden, maar ook bij de groepen die we als Steunpunt Werk tot de arbeidsreserve rekenen: de werklozen en de niet-beroepsactieven met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt.

Projectie van de vervangingsvraag 55+

We projecteren de toekomstige vervangingsvraag 55+ op basis van onze werkzaamheidsprojecties. Uit de geprojecteerde aantallen werkenden naar leeftijdsklasse kunnen we deze indicator afleiden voor verschillende (vijfjarige) periodes en op basis van verschillende scenario's. We ontsluiten de werkzaamheidsprojecties via de interactieve toepassing Arbeidsmarktprojecties. Voor de periode 2024-2029 projecteren we een vervangingsvraag door uitstromende 55-plussers uit de werkende bevolking van 387 900 personen over vijf jaar. Gemiddeld zou het gaan om 77 600 personen per jaar.