Over Steunpunt Werk

Ter ondersteuning van een evidence-informed Vlaams arbeidsmarktbeleid staat het Steunpunt Werk binnen het expertisecentrum ECOOM decretaal in voor de volgende vier onderzoeksopdrachten:

• ontwikkelen, actualiseren en onderhouden van indicatoren, zowel voor de aanbodzijde als de vraagzijde van de arbeidsmarkt
• ontwikkelen, actualiseren en onderhouden van arbeidsmarktprojecties
• uitbouwen van een kruispuntfunctie voor arbeidsmarktdata via structurele koppeling, integratie, analyse en deling van verschillende datastromen
• ondersteunen van de Vlaamse dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) en het Departement Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie (WEWIS) inzake structurele monitoring van de arbeidsmarkt en levenslang leren

Het Steunpunt ontsluit haar kennis over haar onderzoeksthema's via een uitgebreid aanbod aan cijfers en eigen publicaties.

Tot 2025 had het Steunpunt Werk een eigen tijdschrift: in Over.Werk hielden we 35 jaar lang de vinger aan de pols van het arbeidsmarktonderzoek in Vlaanderen. Alle edities sinds 2001 blijven integraal digitaal raadpleegbaar.

In samenwerking met het Departement WEWIS organiseerde het Steunpunt al tien keer een Vlaams arbeidsmarktcongres. De recentste edities vonden plaats op 12 december 2022, op 4 december 2023 en op 9 december 2024.

In opdracht van federale en regionale instellingen (Belspo, FOD Sociale Zekerheid, FOD WASO, BISA, Departement WEWIS, Fédération Wallonie Bruxelles en IWEPS) neemt het Steunpunt Werk samen met ReSPOND (KU Leuven) en Centre METICES (ULB) de wetenschappelijke ondersteuning op van het Datawarehouse Arbeidsmarkt en Sociale Bescherming (DWH AM &SB) bij de Kruispuntbank voor Sociale Zekerheid.

Het Meerjarenplan 2026-2028 geeft een gedetailleerd overzicht van de inhoudelijke en organisatorische werking van het Steunpunt Werk. De Vlaamse Regering keurde dit plan op 24 april 2026 goed als addendum op het ECOOM-convenant.

Het meerjarenplan valt uiteen in twee grote luiken: monitoring en projecties. Elk luik bestaat uit meerdere werkpakketten, die verder worden opgesplitst in modules.

We lichten onze werkzaamheden binnen beide luiken hieronder beknopt toe.

Werkpakketten monitoring

De werkpakketten binnen het monitoringsluik bouwen grotendeels verder op onze producten en expertise van de eerdere Steunpuntperiodes. Het gaat hier om de continuering en uitbreiding van belangrijke dashboards …

• met een lokale blik, tot op regionaal, provincie-, referentieregio-, en stads- en gemeenteniveau (Vlaamse arbeidsrekening)
• met een vergelijkende blik van Vlaanderen en de gewesten met Europa (Vlaanderen binnen Europa)
• met een blik op recente trends (Trendindicatoren; Provinciale trendindicatoren)
• met een blik op de vraagzijde van de arbeidsmarkt (Sectoren en paritaire comités; Beroepenmonitor; Vacatures en krapte)
• met een blik op de aanbodzijde van de arbeidsmarkt (Arbeidsreserve; Potentiële werkzaamheidsgraad; Kwetsbare groepen; Arbeidsmarktmobiliteit; Arbeidsmarktpositie)
• met een blik op verwachte evoluties op het vlak van werkzaamheid en vervangingsvraag (Arbeidsmarktprojecties)

Waar mogelijk verrijken we onze cijferproducten met duiding en (verdiepende) analyses. Aan Statistiek Vlaanderen blijven we openbare statistieken m.b.t. de arbeidsmarkt aanleveren.

Daarnaast zorgen we voor verdere ondersteuning bij beleidsmonitoring en -adviezen. Zo brengen we samen met Departement WEWIS verder het jaarlijkse Trendrapport uit over kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt en het jaarlijkse rapport rond opleidingsdeelname en -inspanningen. We ondersteunen ook VDAB in haar dataregierol.

Ten slotte nemen we verder onze draaischrijffunctie voor arbeidsmarkt(data) op. We helpen zorgen voor betere data voor beter beleid en continueren onze brugfunctie voor de verspreiding van arbeidsmarktinformatie en kennisdeling tussen de verschillende beleidsactoren in het domein Werk, en de onderzoekswereld in België.

Werkpakketten projecties

In het najaar van 2022 kregen we de opdracht om een model van macrocompetentieprognoses voor Vlaanderen te ontwikkelen. Met het nieuwe meerjarenplan bouwen we op deze basis voort. We richten ons in de periode 2026-2028 verder op het in kaart brengen van …

• De toekomstige arbeidsvraag
  Welke nood aan arbeidskrachten verwachten we in de sectoren en beroepen in Vlaanderen? Hier hebben we al producten ontwikkeld, zoals onze sectorprojecties en beroepenprojecties, die we verder actualiseren en uitbreiden.
• Het toekomstige arbeidsaanbod
  Wat is de instroom van schoolverlaters en werkzoekenden in de sectoren en beroepen in Vlaanderen? Hier werken we naar concrete projectieresultaten toe in de eerste helft van 2026, en zorgen we voor actualisaties en uitbreidingen de jaren nadien.
• Toekomstige arbeidsmarktmismatches
  Welke tekorten of overschotten aan arbeidskrachten verwachten we in de verschillende sectoren en beroepen in Vlaanderen? Hier werken we in het najaar van 2026 naar concrete projectieresultaten toe op het niveau van sectoren, en zorgen we voor actualisaties en uitbreidingen de jaren nadien.

We bekijken vervolgens ook de vertaalslag van deze bouwstenen naar het niveau van competenties. We hebben daarnaast ook beperkte ruimte om onze projectiemodellen met duiding en beleidsondersteunende analyses te flankeren. Het meerjarenplan garandeert continuïteit van de projecties tot en met eind 2028 en creëert ruimte voor methodologische vernieuwing en samenwerking binnen en buiten ECOOM.

De geschiedenis van ons Steunpunt start in 1991. We kunnen dus voortbouwen op 35 jaar ervaring met arbeidsmarktmonitoring in Vlaanderen. Onze naam wijzigde enkele malen doorheen de jaren. Eerst was er het Steunpunt WAV (Werkgelegenheid, Arbeid en Vorming), dat pionierswerk verrichtte tussen 1991 en 2006. In 2007 gingen we verder als Steunpunt WSE (Werk en Sociale Economie). Sinds 2016 opereren we onder onze huidige naam Steunpunt Werk.

Ook het financieringskader van het Steunpunt wijzigde meermaals.

• Tot 2000 was het Steunpunt WAV ingebed binnen het Programma Beleidsgericht Onderzoek.
• Dit programma werd in 2001 opgevolgd door het Programma Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek, waarbij de Vlaamse Regering drie generaties steunpunten (2001-2006, 2007-2011 en 2012-2015) erkende en financierde rond prioritaire beleidsthema’s, waaronder werk.
• In 2016 koos de Vlaamse Regering voor een gedecentraliseerde aanpak. Beleidsdomeinen werden zelf verantwoordelijk voor de oprichting en financiering van steunpunten, afgestemd op de eigen noden. In dat kader werd Steunpunt Werk voor de perioden 2016-2020 en 2021-2025 erkend en gefinancierd via een beheersovereenkomst met het Departement WSE (sinds 2025 Departement WEWIS).
• Sinds 2026 zijn de onderzoeksopdrachten van het Steunpunt Werk decretaal verankerd binnen ECOOM, het Expertisecentrum Onderzoek en Ontwikkelingsmonitoring van de Vlaamse Gemeenschap.