Beroepenprojecties

Daarnaast maken we de geschatte aanwervingsbehoefte naar beroepen in Vlaanderen inzichtelijk, zowel tijdens de historische periode als tijdens de projectieperiode. Deze aanwervingsbehoefte splitsen we op naar de aanwervingsbehoefte die ontstaat omdat werknemers vertrekken uit hun huidige job (vervangingsvraag) en de aanwervingsbehoefte die ontstaat door eventuele groei van het beroep (uitbreidingsvraag). Bij de vervangingsvraag maken we bovendien een onderscheid tussen de uitstroom van 25- tot 54-jarigen en die van 55-plussers, zodat ook de impact van de vergrijzing zichtbaar wordt. Hierbij hanteren we het perspectief van een specifiek beroep: enkel indien mensen het beroep verlaten (richting een ander beroep, niet-beroepsactiviteit of werkloosheid) leidt dit tot een vervangingsvraag.

Onze beroepenprojecties houden voorlopig geen rekening met de arbeidsvraag die wordt ingevuld door zelfstandigen en flexibele arbeidsstatuten zoals flexijobs. Hierdoor missen we voorlopig enkele belangrijke bronnen van arbeidsvraag in Vlaanderen. Een uitbreiding van onze modellen naar deze statuten willen we in de toekomst exploreren, als de capaciteit dat toelaat.

In het themanummer van Over.Werk van juni 2024, dat betrekking heeft op de toekomst(prognoses) van de arbeidsmarkt, lichtten we de methodologie van de beroepenprojecties toe en brachten we ook een analyse van de resultaten uit de toenmalige versie van de projecties.

De beroepenprojecties zijn één van de componenten van onze competentieprognoses en laten in dit kader toe om de toekomstige vraag naar beroepen op de arbeidsmarkt in te schatten. In een volgende stap vertalen we deze beroepenprojecties naar het niveau van competenties, door gebruik te maken van de competentieinformatie uit Competent 2.0, de beroepen- en competentiestandaard van VDAB. Aanvullend ontwikkelen we ook innovatieve methodes op basis van vacatureanalyses, waarbij bijvoorbeeld artificiële intelligentie ingezet wordt om competentieclusters te identificeren vanuit actuele vacaturedata. Deze vraag confronteren we in een later stadium met de projecties aan de aanbodzijde van de arbeidsmarkt om potentiële mismatches te helpen signaleren, en dit op de verschillende niveaus.

Onze macrocompetentieprognoses steunen voornamelijk op statistische analyses van kwantitatieve data, maar we nemen ook kwalitatieve input mee. De horizon voor de prognoses is de middellange termijn. Met onze prognoses initiëren we meer toekomstgericht denken, zodat beleidsmakers en andere stakeholders niet enkel rekening houden met de ‘as is’-situatie op de Vlaamse arbeidsmarkt, maar ook aanvullend indicaties krijgen over toekomstige ontwikkelingen. Op die manier krijgen ze een belangrijke bijkomende tool in handen om in te spelen op deze toekomstscenario’s, in combinatie met andere bronnen.

Het gaat bij deze competentieprognoses niet om harde voorspellingen over hoe de toekomst zal zijn, maar om door data onderbouwde inschattingen van een onzekere toekomst. Tijdens onze prognoseperiode kunnen beleidsmakers en arbeidsmarktactoren nieuwe maatregelen of aanpassingen doorvoeren, en zelfs inspelen op deze prognoses, waardoor we andere evoluties en uitkomsten krijgen. Ook kunnen externe schokken en onverwachte conjunctuurschommelingen een onvoorziene invloed hebben.