Ga verder naar de inhoud

Werkzaamheidsprojecties

In de regeerakkoorden en beleidsverklaringen van de huidige Vlaamse en federale regeringen neemt het opkrikken van de werkzaamheidsgraad, het aandeel werkenden in de bevolking op arbeidsleeftijd, een centrale rol in. Zowel op Vlaams als federaal niveau werd de ambitie uitgesproken om richting 2030 een werkzaamheidsgraad van 80% te realiseren. Om het sociale zekerheidsstelsel en het hierop geënte welwaartsmodel in stand te houden, is het cruciaal dat een zo groot mogelijk aandeel van de bevolking op arbeidsleeftijd aan het werk is, zeker in het licht van de verdere vergrijzing van onze bevolking. Ook omwille van de emanciperende en zingevende kracht van werk hechten we als Steunpunt Werk belang aan een maatschappij waarin iedereen die dit wil, ook personen uit kwetsbare groepen, volwaardig aan het arbeidsleven kan participeren. Vanuit het Steunpunt Werk hebben we een traditie opgebouwd in het ontwikkelen van werkzaamheidsprojecties op de middellange termijn. Zo leveren onze projecties een indicatie op van hoe realistisch en haalbaar de geformuleerde - Vlaamse, Belgische en Europese - beleidsdoelen op het vlak van werkzaamheid zijn.

Het projectiemodel werkzaamheid van het Steunpunt Werk

Zicht krijgen op hoe de werkzaamheidsgraad in de toekomst kan evolueren, is belangrijk om de haalbaarheid van beleidsdoelstellingen tussentijds te evalueren en bij te sturen waar nodig. Komt de projectie (fors) onder de target uit, dan kan dit als een signaal gezien worden dat er extra beleidsimpulsen nodig zijn om de arbeidsdeelname te ondersteunen (bij wie werkt) en te stimuleren (bij wie dit nog niet of niet meer doet). Op projecties kunnen we ook groeipaden baseren richting een beoogde werkzaamheidsgraad in een doeljaar. We kunnen deze groeipaden inzetten voor (tussentijdse) beleidsmonitoring: zitten we op het juiste spoor of moet er een versnelling hoger geschakeld worden?

Het projectiemodel werkzaamheid van het Steunpunt Werk berekent de evolutie van de werkzaamheidsgraad op middellange termijn (tot en met 2030) op basis van een reeks scenario’s. Een scenario is een set van assumpties over de toekomst. De scenario’s Demografie en BAU (Business as usual) fungeren als onze baseline-scenario’s. Daartegenover plaatsen we het IMPACT-scenario, waarin we onder andere de (geraamde) impact van beleid en conjunctuurvooruitzichten in rekening brengen.

We werken momenteel aan een herziening van het projectiemodel. De COVID-pandemie zorgde in 2020 en 2021 voor een wellicht tijdelijke maar ook onvoorziene knik in activiteits- en werkzaamheidsgraden. Deze externe schok verplichtte ons tot een herspecifiëring van het model en een nieuwe invulling van het IMPACT-scenario. We zullen de nieuwe projecties op basis van de aangepaste modellering medio april 2022 publiceren, wanneer de EAK-jaarcijfers voor 2021 beschikbaar zijn.

Interactieve toepassing Arbeidsmarktprojecties

We ontsluiten de projecties op basis van ons projectiemodel werkzaamheid via een interactieve toepassing. In de toepassing Arbeidsmarktprojecties kan je als gebruiker zelf een populatie afbakenen, een of meerdere (voorgeprogrammeerde) scenario’s selecteren en de indicator kiezen die als output van de projectie wordt getoond.

De toepassing bevat behalve toekomstprojecties ook de historische tijdreeksen: werkzaamheids-, activiteits- en werkloosheidsgraden en de hiermee overeenstemmende aantallen (werkenden, beroepsactieven, werklozen, bevolking). De tijdreeksen gaan terug tot 1985.

In deze toepassing bieden we enkel cijfers aan voor België en de gewesten. Om de historische evolutie in werkzaamheid in Vlaanderen en België te vergelijken met andere Europese landen, kan je terecht in het dashboard “Vlaanderen binnen Europa”.

Methodologie en bronnen van het projectiemodel

Modeltechnisch steunt de werkzaamheidsprojectie op de cohortcomponentenmethode: het doorrollen van activiteitsgraden (van vijfjarige leeftijdsklassen mannen en vrouwen) vormt de basis voor onze projecties.

De historische activiteitsgraden die we als basis nemen voor trends in toekomstige beroepsactiviteit zijn afkomstig van de Enquête naar de Arbeidskrachten (EAK), een representatieve steekproef bij de leden van de privé-huishoudens van 15 jaar en ouder, woonachtig in België.

Voor het prospectieve luik doen we beroep op externe prognoses. Concreet voeden we het model met ramingen die het Federaal Planbureau (en partners) jaarlijks publiceert: de demografische vooruitzichten, de regionale economische vooruitzichten (HERMREG-model) en de geraamde impact van (eerder genomen) beleidsmaatregelen.

Het projectiemodel werkzaamheid berekent het effect van de assumpties die we in het scenario verwerken, evenwel zonder een uitspraak te doen over de waarschijnlijkheid van het resultaat. Het zijn dus geen prognoses of voorspellingen in de strikte zin van het woord. In het IMPACT-scenario dat we naar voor schuiven, proberen we uiteraard wel redelijke en ‘plausibele’ assumpties te verwerken over de factoren die de werkzaamheid aandrijven, zodat het projectieresultaat ook betekenisvol is.

Andere interessante thema's

Werkend

Wie zijn de werkenden in de bevolking? Hoe evolueert hun aandeel?

Meer lezen

Conjunctuur en trendmonitoring

Hoe staat de Vlaamse arbeidsmarkt ervoor op vlak van werkzaamheid, werkloosheid, tewerkstelling, vacatures en krapte?

Potentiële werkzaamheidsgraad

Welke werkzaamheidsgraad kunnen we bereiken als we de 'makkelijkste' groepen van arbeidsreserve aan de slag krijgen?

Meer lezen