Ga verder naar de inhoud

Kwetsbare groepen

De Vlaamse arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door een grote diversiteit. Ook op het vlak van arbeidsdeelname is er een grote verscheidenheid. Sterke profielen, zoals hoogopgeleide 25-54-jarigen, bereiken bijna volledige tewerkstelling en kennen vaak ook een sterke opleidingsparticipatie. Meer kwetsbare profielen zijn daarentegen oververtegenwoordigd in niet-beroepsactieve en werkloze posities, en in atypische werk, en kennen een lagere opleidingsdeelname. Vanuit het Steunpunt Werk analyseren we van nabij de arbeidsmarktpositie en opleidingsdeelname van deze kwetsbare groepen. Dat is relevant vanuit de beleidsdoelstelling om meer mensen aan het werk te krijgen – met name de werkzaamheidsgraaddoelstelling van 80% - maar ook vanuit de inclusieve blik op de arbeidsmarkt die we hanteren.

Over welke kwetsbare groepen gaat het?

Concreet onderscheiden we de volgende zes kwetsbare groepen:

  • Jongeren, NEET en vroegtijdige schoolverlaters
  • 50/55-plussers
  • Personen met een migratieachtergrond
  • Personen in ziekte, invaliditeit of met een handicap
  • Kortgeschoolden
  • Baanloze gezinnen

Op de aparte pagina’s schetsen we voor elk van deze groepen hun positie op de Vlaamse arbeidsmarkt en gaan we in op het cijfermateriaal, het onderzoek en de projecten die we binnen het Steunpunt Werk ontwikkelen.

Subthema's kwetsbare groepen

Jongeren, NEET en vroegtijdige schoolverlaters

Hoe positioneren jongeren, NEET en vroegtijdige schoolverlaters zich op de arbeidsmarkt?

Meer lezen

50/55-plussers

Hoe positioneren 50/55-plussers zich op de arbeidsmarkt?

Meer lezen

Personen met een migratieachtergrond

Hoe positioneren personen met een migratieachtergrond zich op de arbeidsmarkt?

Meer lezen

Personen in ziekte, invaliditeit of met handicap

Hoe positioneren personen in ziekte, invaliditeit of met een handicap zich op de arbeidsmarkt?

Meer lezen

Kortgeschoolden

Hoe positioneren kortgeschoolden zich op de arbeidsmarkt?

Meer lezen

Baanloze gezinnen

Hoe positioneren personen in baanloze gezinnen zich op de arbeidsmarkt?

Meer lezen

Jaarlijkse rapporten die inzicht geven in de verschillende kwetsbare groepen

Met het Steunpunt Werk brengen we in samenwerking met het Departement Werk en Sociale Economie twee jaarlijkse rapporten uit waarin we specifieke aandacht besteden aan de positie van kwetsbare groepen:

  • In het Trendrapport ‘Kwetsbare groepen op de Vlaamse arbeidsmarkt’ ontleden we de arbeidsmarktpositie van jongeren, 55-plussers, kortgeschoolden, personen met een migratieachtergrond, personen met een arbeidshandicap, de niet-beroepsactieven en – sinds de editie van 2021 - de verschillende huishoudposities. We doen dit aan de hand van een analyse van hun werkzaamheidsgraad, werkloosheidsgraad, transities van werkloosheid naar werk en opleidingsdeelname. Per kwetsbare groep brengen we ook een of meerdere focusrubrieken, waar we een diepgaandere analyse brengen van een aantal kenmerkende cijfers.
  • In het monitoringsrapport 'Opleidingsdeelname en opleidingsinspanningen werkgevers in Vlaanderen' zoomen we jaarlijks in op de positie van kwetsbare burgers en organisaties op vlak van levenslang leren. We doen dit onder meer via een analyse van de opleidingsparticipatiekloven met een focus op geslacht, leeftijd, onderwijsniveau, statuut en geboorteland.

Kwetsbare groepen oververtegenwoordigd in de arbeidsreserve

Met het Steunpunt Werk zetten we sterk in op het ontleden van het arbeidspotentieel binnen de niet-traditionele groepen van arbeidsreserve zoals de werkenden en niet-beroepsactieven. Uit onze analyses komt naar voren dat verschillende kwetsbare profielen oververtegenwoordigd zijn in deze arbeidsreserve. Meer informatie hierover kan je terugvinden op de themapagina arbeidsreserve en in onze eerdere publicaties.

De arbeidsdeelname van vrouwen

Vrouwen komen in onze studies, zoals in het Trendrapport, niet aan bod als aparte groep. We wezen er in ons rapport ‘Toekomstverkenningen Vlaamse arbeidsmarkt 2050’ reeds op dat hun arbeidsmarktpositie de voorbij veertig jaar een sterke opmars heeft gekend. Het is een van de meest markante evoluties op de arbeidsmarkt tijdens de voorbije decennia. Toch zijn we er nog niet. Zo zijn vrouwen bijvoorbeeld nog oververtegenwoordigd bij de groep van onvrijwillig deeltijds werkenden. Daarnaast merken we ook nog steeds een sterk lagere arbeidsdeelname van vrouwen binnen kwetsbare groepen zoals personen met een migratieachtergrond. We hebben dan ook geregeld specifieke aandacht voor de positie van vrouwen binnen deze kwetsbare groepen in onze analyses. Denk hierbij aan onze studies rond de arbeidsreserve. Recent analyseerden we ook de arbeidsdeelname van verschillende huishoudposities op basis van EAK-gegevens. In deze monitoringsbijdrage, tevens ook een hoofdstuk in het Trendrapport van 2021, staat de combinatie van werk en gezin centraal. We bestuderen o.a. de verdeling naar socio-demografische kenmerken en de werkzaamheidsgraad van de verschillende huishoudposities en hebben daarbij extra oog voor de genderkloof. Zo gaat een gezinsuitbreiding in het geval van een vrouw vaker gepaard met een daling van de werkzaamheidsgraad. Bij mannen is deze impact zeer beperkt.